poniedziałek, 16 lipca 2012

sobota, 14 lipca 2012

Bzdury zamiast lektury

Od tygodnia żyję jak nomad. Ba, jak cała banda nomadów. Chodzi mi oczywiście o jakość ich  życia, a nie to,  w jakie wzajemne mogą wchodzić interakcje:) Tak więc jedno, co można o moim bytowaniu w ostatnim czasie powiedzieć, to że jest to bardziej tryb koczowniczy, niż osiadły. Pięć godzin kursu dziennie wciskanych pomiędzy zawodowe zobowiązania skutecznie odciągało mnie od czynności, które w potocznym życiu uważa się za normę. Nie czytam więc nic od tygodnia, nie oglądam, nigdzie nie bywam, z nikim się nie spotykam.  Mieszkanie również cierpi na brak towarzystwa. Zioła na parapecie prawie uschły. Sprzątam jedynie "rynek", śmieci wyrzucam, gdy już wysypują mi się z wiaderka. Zrezygnowałam z wylegiwania się z książką  w wannie i dzień kończę krótkim prysznicem, bo po prostu wieczorami padam na twarz.
Pan syn, gdy mnie ostatnio odwiedził, zajrzał do kuchni w poszukiwaniu czegoś nadającego się do jedzenia, po czym wywiązała się wielce symptomatyczna - zważywszy na powyższe - rozmowa:
- Upiekłaś coś?
- Nie.
- A ugotowałaś?
- Nie.
- A jadłaś coś w ogóle dzisiaj?

No, co to ja chciałam właściwie powiedzieć? Że zrobiłam sobie chwilę przerwy w pracy i piszę tekst dla poznanej niedawno pani dziennikarki o żadanicach  (zadanicach), o których wygadałam się podczas kursu.



Znacie te lale? Przeczytałam o nich wiele lat temu w jakimś artykule w czasach, gdy jeszcze czytywałam czasopisma w formie tylko i wyłącznie papierowej, więc nawet nie potrafię w tej chwili Was do tego tekstu odesłać. Szykując jednak ten post zauważyłam, że jest trochę informacji na ten temat w internecie. Mój artykuł (ten, który lata temu wpadł mi z ręce) opowiadał o inicjatywie pewnych młodych dziewczyn, które podjęły się wyzwania  przywrócenia światu  kobiet z białoruskiej prowincji - takich, które spotkała jakaś tragedia i się skutecznie z wszelkiego życia wycofały. Już mniejsza o to,  co to były za okropne przeżycia, choć to stanowiło główną część tego reportażu;  ja się skupię tu na samych lalach - to był jeden z szerokiej gamy pomysłów młodych wolontariuszek na dochodzenie kobiet ze zniszczoną psychiką do normalności.

"Powołuje się je do życia"  w pewnej intencji - mają spełnić życzenie osoby, która figurkę wykonuje. Jedną z zasad jest więc to, żeby lalę wykonać od razu do końca, nie dzielić pracy na etapy, a już na pewno niedopuszczalne jest pozostawienie jej w ogóle bez wykończenia.  Po spełnieniu życzenia żadanica powinna być spalona, a to co z niej zostanie - zakopane. Trochę to makabryczne, ale ja bym się obawiała dyskutowania z takimi prawidłami, których nikt wtajemniczony nie poddaje w wątpliwość. Tak więc na końcu - destrukcja, oczyszczenie i można zaczynać myśleć o nowych celach. 

Pozostałe zasady dotyczą już kwestii  samego wykonania. Kukiełkę wykonujemy ze starych tkanin, bez użycia igły i nici. Ucinamy kawałek, jaki potrzebny jest do wykonania lali, (w moim przypadku był to kwadrat o wymiarach około 40 x 40 cm) i z użyciem dratwy formujemy korpusik. W główkę włożyłam jakiś stary gałganek. Nogi i rączki powstały ze zrolowanej tkaniny.  Sukienkę zrobiłam (również bez igły) z innego starego materiału. Na koniec chustka na głowę.  Aaa, no i bardzo ważna rzecz: należy żadanicy coś od siebie podarować - guzik, koralik, cokolwiek. Ten drobiazg dla odmiany przyszywamy do ubranka na trwałe.
Istotne jest to, aby lali nie dorysować oczu i ust. Według tych starych białoruskich   wierzeń lalka, która zyska twarz, zaczyna zajmować się wypełnianiem własnych życzeń.  A nie o to przecież chodzi, abyśmy robiły i utrzymywały darmozjada:)

Nie znalazłam nic w źródłach na temat nadawania żadanicom imion. Wychodzę jednak z założenia, że skoro nie daje im się twarzy, to nadawanie imion pewnie też byłoby ruchem w złym kierunku. Ale to tylko moje spekulacje na ten temat, które nasuwa mi mój analitycznie wypaczony   i doszukujący się wszędzie analogii umysł. Na wszelki wypadek nie będę jednak kusić losu.



To tyle:) Tyle mówią  powszechnie dostępne źródła i moja (zawodna) pamięć. Nawet jeśli nie ma się marzeń w kolejce do realizacji (w co zupełnie nie wierzę), warto się pobawić. A gdy się je ma, to - nawet jeśli to tylko bujdy - robienie podobnych lalek na pewno w niczym nie zaszkodzi.

Ja mam marzeń pełną głowę i te, z którymi sama sobie nie poradzę (co rzadkie), powierzę żadanicom. Ta obecna jest bardzo zapracowaną osobą. Zyskała nawet pewien typ "osobowości prawnej" w moim domu. Gadam do niej, sadzam na widoku, gdy pracuję i  zabieram wszędzie ze sobą. Nie  zapominam jednak, żeby dawać jej do zrozumienia, kto tu rządzi i kto czyje polecenia ma wykonywać.

Wczoraj znalazłam jeszcze jeden ślad  żadanic w naszym kraju: pewna pani trudni się wykonywaniem ich usługowo. Otóż ogłaszam, że nie wierzę, aby takie kukiełki kupowane za pieniądze działały prawidłowo. Skoro założenie jest takie, że wykonując lalę cały czas myślimy o celu, który ma ona spełnić, powątpiewam, aby ktoś obcy, który nawet nie widział nas na oczy, mógł tak samo pozytywnie o tym marzeniu myśleć i wierzyć w jego urzeczywistnienie. Nie idźcie tą drogą:)


--------------
Jeśli masz ochotę przeczytać kolejny artykuł na ten temat zapraszam tu: ----> O TUTAJ!




piątek, 13 lipca 2012

"Kościołowych" inspiracji ciąg dalszy



Gdy wpisuję ten tytuł, autokorekta podkreśla mi wyraz "kościołowy", ale używam go świadomie i z premedytacją. Po to tylko, aby odróżnić inspiracje, jakie może powodować sam kontakt z instytucją kościelną od tych, które wzbudza we mnie obecność w konkretnym miejscu (budynku i jego otoczeniu).

Podczas jednego z zajęć naszym zadaniem było wypisać jak najwięcej przymiotników, jakie kojarzą nam się z tym miejscem i przyporządkować je do konkretnych zmysłów: smaku, zapachu, wzroku, dotyku i węchu. Do odstrzału przeznaczyłam od razu te, które są zbyt pojemne, a przez to niekonkretne. Dokonałam więc masowej eksterminacji wszystkich "wspaniałych", "cudownych", "fantastycznych" i innych  podobnych określeń. Doświadczenie okazało się ciekawe, bo pozwoliło każdemu z nas nakreślić mapę aktywności (vel wrażliwości) własnych zmysłów. Moimi głównymi okazały się wzrok (co widać pewnie na blogu) i węch (stąd poniekąd moja zawodowa działalność). W tych dwóch dziedzinach potrafiłam wykreować w pamięci i wyobraźni całą chmurę określeń, które mniej lub bardziej wprost określały moje przeżycia związane z tym miejscem.

Wczoraj było już sporo o wrażeniach wzrokowych. Dziś więc biorę na tapetę zapach.
Pleśń, wilgoć, stęchlizna i stary papier. Znacie taki koktajl aromatów? 
W kancelarii kościoła mogliśmy się w nim niemalże wykąpać.  Dotykałam starych - naprawdę starych - bo prawie czterystuletnich ksiąg. Większość z nich to biblie i tomiszcza o tematyce religijnej. Ich treść nie zajmuje mnie więc bardziej niż inne książki. Ale ich wykonanie - skóra na oprawach, pięknie zdobione metalowe okucia, misterne ryciny i akapity - robią naprawdę duże wrażenie. Jednak tak naprawdę najbardziej wzruszyłam się, gdy pani pastorowa pokazała nam, co znajduje się często w tych starych tomach niejako przy okazji - te wszystkie przedmioty, które służyły kiedyś komuś za zakładkę - stare zdjęcia, listy, banknoty, kartki z kalendarza, czyjś osobisty pamiętnik. Bo książka, choćby nie wiem jak stara, to jednak tylko jedna z wielu odbitek, natomiast notes wypełniany przez kogoś własnymi przemyśleniami i wspomnieniami, uczepionymi gdzieś w konkretnym miejscu i czasie, to już naprawdę coś.  Nie wiem jak dla Was, ale dla mnie pewne rzeczy mają znaczenie dopiero wtedy, gdy w ich tle albo ich źródłem jest konkretny człowiek, który gdzieś i kiedyś konkretnie żył i jakoś konkretnie się nazywał.












czwartek, 12 lipca 2012

Pobudzanie wzroku i łaskotanie wyobraźni

W pracy ostatnio nie dzieje się nic, co mogłabym tu zaprezentować. Rowerowo i kondycyjnie  również nie poruszam się do przodu, tak jak to być powinno, mając na względzie, że wyjeżdżam już za tydzień w największą i prawdopodobne najtrudniejszą wyprawę w swoim życiu. A to wszystko dlatego, że przez cały tydzień uczęszczam na kurs literacki. Pewnie nie nauczę  się na nim biegle i kwieciście pisać, i w dalszym ciągu będę w tej dziedzinie błądzić po omacku, ale ponieważ inicjatywa zorganizowania tego kursu powstała w Kościele Pokoju, z którym od lat czuję się ściśle związana, postanowiłam wziąć w nim udział.

Na społeczność, która skupia się wokół tego miejsca, składają się dość oryginalne indywidua i zapaleńcy. Większość z nas do Kościoła nie należy, a jedynie podejmuje artystyczne wyzwania, zgłębia problematykę UNESCO*, lub po prostu lubi barokową muzykę i sztukę. Niekiedy też o obecności w tym miejscu decyduje fakt, że ktoś dobrze czuje się w cieniu kilkusetletnich drzew. Ale nie o ludziach chciałam tu dziś mówić.

Celem tego "kursu" ma być stworzenie wirtualnego słownika haseł związanych z całym Placem Pokoju. Definicje pojęć mają być tworzone w oparciu o osobiste odczucia uczestników i w końcowym efekcie złożyć się na subiektywny przewodnik po tym czarownym miejscu.

Przez kolejne dni próbowano na różne sposoby wpłynąć na  nasze emocje. Nie ukierunkowywać ich, a jedynie otworzyć głowę i zainspirować. Drugiego dnia pobudzano nas słuchowo. Wysłuchaliśmy wykładu o muzyce barokowej,  pogadanki o budowie i historii okazałych organów oraz krótkich muzycznych utworów. Stąd takie zdjęcia wczoraj.
Ale pomimo, że muzykę kocham niemalże w każdej odmianie (no, może jedynie poza jazzem granym na serio i z trąbkami), słuch to chyba jednak nie jest mój najważniejszy zmysł. Bo tym dominującym okazał się wzrok.

Pokażę więc kościół widziany moimi oczami. Fotografowany z perspektywy parteru (udostępnianej zwiedzającym), jak i  widziany z poziomów, na jakie wpuszczono nas w drodze wyjątku. Tam nie zajrzą turyści.  Mam nadzieję, że się Wam taka wycieczka spodoba:)








Oprócz "oczywistych oczywistości", w które zwykle wycelowują swoje obiektywy turyści i fotograficy, moją uwagę przykuły niezliczone schody - prawdziwy labirynt, który z powodzeniem mógłby posłużyć za scenografię do kolejnej mrocznej opowieści Umberto Eco.









No i oczywiście nie pozostałam obojętna na detale, choć w tej ich powodzi trudno skupić na czymś konkretnym uwagę. Gdy postało się w miejscu dłużej niż chwilę, można było zauważyć, jak snycerskie popisy pląsały sobie z przesuwającym się słońcem. Cudne widowisko:)




___________________
* Pisałam o problematyce UNESCO, bo Kościół Pokoju przed przeszło dziesięcioma laty został wpisany na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO, z czego jesteśmy (jako świdniczanie) szczególnie dumni.  Od tego czasu zabytek ten na jednym wdechu bywa wymieniany w towarzystwie egipskich  piramid,Akropolu, Wersalu i praskiej Starówki:)))

wtorek, 10 lipca 2012

Roboczy koncert organowy









Opowieści z krypty

Od zeszłej niedzieli wiem, że uwielbiam cmentarze w leniwe niedzielne popołudnia. Pomysł, aby odwiedzić żydowską nekropolię w upalny czas jedynego wolnego dnia, jaki trafia się w ciągu całego tygodnia był cokolwiek kontrowersyjny i niepopularny. Nie mniej jednak przyniósł wytchnienie od uporczywej temperatury, która przestaje być luksusem w betonowej pustyni. Przyniósł też cały koktajl zmysłowych wrażeń, w których dzięki niemal absolutnej ciszy, pierwszą rolę zagrał obraz. 

Gdy pozwolę umysłowi na taki typ osamotnienia od innych bodźców, zachowuje się on jak błona światłoczuła. Zapamiętuje obrazy. Plany ogólne i detale. Światło i cień. Fakturę tworzywa i kunszt wykonania.  Podstawowa wiedza wyczytana w pożyczonym przewodniku pozwala zrozumieć i wyłonić z ogromu zdobień i symboli pewien kod, który wtajemniczonym opowie całą historię na temat osób zamieszkujących Wrocław w ubiegłych okresach. Przechadzam się więc pomiędzy grobami rabinów, nauczycieli i akademickich profesorów, poetów, naukowców, noblistów nawet. Wiem, że pod jednym konkretnym  nagrobkiem leży kobieta, a pod innym mężczyzna; pod następnym osoba zasłużona dla społeczności, a jeszcze następnym taka, która zginęła tragicznie. O wszystkim mówią znaki.

Uświadamiam sobie przy tym, jak małą rolę gra tu człowiek-gość. Przestrzeń całkowicie opanowują rośliny i zwierzęta. Czasem nawet dość niespotykane, jak na ścisłe centrum wielkiego miasta. Nam udało się spotkać dzięcioła zielonego. Pierwszy raz w życiu!

Podoba mi się to. Myślę więc sobie: "doczesność sprawia mi przyjemność" i kładę kamyk na przypadkowo wybranej macewie.

















sobota, 7 lipca 2012

Kolorystyczne déjà vu



Gdyby ktoś mnie zapytał o kolor, z jakim kojarzy mi się Toskania, bez zastanowienia odpowiedziałabym, że  z barwą niebieską. Ale kolor ten bynajmniej nie może czuć się osamotniony, a ze swoją pozycją kolorystycznego przodownika ma podstawy, aby czuć się zagrożonym przez depczący mu po piętach, wszechobecny odcień terakoty. W każdej chwili czuje na plecach jej gorący, wilgotny, pachnący gliną oddech.

To terakota walczy dzielnie, aby królewski błękit zdetronizować. W niektórych miejscach jej się to nawet udaje. Ma nad błękitem tę przewagę, że jest kobieca. Chciałoby się więc rzec, że łagodzi obyczaje. Ale rzeczywiście coś w tym jest, bo nawet zabudowania forteczne, gdy mają kolor terakoty, są jakby nie do końca na serio - to znaczy nie takie groźne, za jakie chciałyby uchodzić.

No i nie przejada się, jak inne kolory. Nadmiar tej barwy nie szkodzi architekturze.  Jest wręcz egoistą i egocentrykiem. Bywają miejsca (patrz Siena), gdzie nawet nie próbuje stawać w szranki o palmę pierwszeństwa z innymi barwami. Tak jest pewny swego.  Jak Ronaldo podczas akcji podbramkowej. Sam jeden. W centrum uwagi. I to na niego spływa cały splendor.

Monochromatyczne, ceglastoczerwone miasteczka nie męczą oczu. Zapraszają...



Tak więc, gdy wpadła mi w ręce ta tkanina, w mojej głowie obudziły się proste skojarzenia. 
Pomyślałam sobie: "Jestem w Toskanii".




Teraz, oglądając powyższe zdjęcia uaktywnia mi się jeszcze jedno proste skojarzenie - smakowe tym razem. I na pewno niezwiązane z lizaniem terakoty.  

Chcę wina!!! 
Czerwonego!!! 
Wytrawnego!!! 
Choć lampeczkę sączyć w miłym towarzystwie!!! Może być bez kolacji i bez okazji, ot...
A do wina niech zagra  muzyka (klik).